Chuyển Hóa Quyền Lực Bằng Giao Tiếp Trắc Ẩn - Phần 1: 4 Loại Hình Quyền Lực

“Tài nguyên là có hạn mà mong cầu là vô hạn. Con người thì ích kỷ.” Đó là hai giả định chính của những hệ thống đang bao trùm lên cuộc sống của đa số chúng ta. Từ hai giả định này, một loại quyền lực được sản sinh, gọi nôm na là quyền lực trên cơ. Còn những loại hình quyền lực khác, nhưng chúng đòi hỏi ta phải sử dụng những giả định khác. Giao tiếp trắc ẩn (GTTA) đòi hỏi một niềm tin sâu sắc rằng, con người vốn dĩ thích cho đi trong sự tự do. GTTA cũng đòi hỏi chúng ta trung kiên với việc coi sóc nhu cầu của người khác. Và khi mâu thuẫn xảy ra, chúng ta được kêu gọi mà đứng vững trong khả năng kết nối và sáng tạo của mình, để cùng nhau tìm ra những phương tiện mới, nhằm đáp ứng càng nhiều nhu cầu của các bên càng tốt. Khi chúng ta sử dụng và làm mẫu cách sống Giao tiếp trắc ẩn trong những hệ thống thống trị, nhiệm vụ của chúng ta là tưởng tượng ra và hiện thực hóa những mối quan hệ dựa trên loại hình quyền lực cùng nhau, bất kể những điều kiện của hệ thống có ra sao đi nữa 4 loại hình quyền lực Có bốn loại biểu hiện quyền lực sau, theo Gaventa (2006): (1) Quyền lực trên cơ (power over) hay còn gọi là quyền lực phụ thuộc (dependent power): Quyền lực trên cơ xuất hiện khi ta sử dụng sức ảnh hưởng của mình lên một vật hoặc một người nào đó. Hầu hết mọi người hiểu về quyền lực theo định nghĩa này. Họ cho rằng chỉ có một lượng quyền lực cố định, và nếu một người có thêm nhiều quyền lực thì những người khác sẽ phải có ít đi. Đây cũng là lý do mà nhiều người cho rằng quyền lực là xấu. (The Barefoot Collective 2009) Tuy vậy, chúng ta có nhiều ví dụ tích cực về việc sử dụng quyền lực trên. Một nhà điêu khắc sử dụng quyền lực của mình trên khối đá để tạo hình bức tượng. Một nhạc công thể hiện quyền lực trên nhạc cụ của mình để tiếng nhạc vang lên. Nhiều người sử dụng tầm ảnh hưởng của họ lên người khác để thúc đẩy lợi ích chung của xã hội như Nelson Mandela, Gandhi, bác sỹ Nguyễn Khắc Viện, … Chính khi con người lạm dụng quyền lực để áp chế người khác, chúng ta mới nhìn nhận quyền lực dưới góc độ tiêu cực. (Blau 1986; Rowlands 1997; Gaventa 2006) Quyền lực chỉ trở nên hủy diệt nếu một người sử dụng quyền lực một cách vô trách nhiệm, tước đoạt các nhu cầu cơ bản của người khác. Khi quyền lực trên cơ được có bằng cách giành lấy từ người khác, hoặc ngăn cản người khác thực hiện quyền lực của họ, nó kéo dài tình trạng bất bình đẳng, bất công và đói nghèo. (2) Quyền lực nội tại (power within) hay còn gọi là quyền lực độc lập (independent power): Quyền lực nội tại là nhữn